ក្មេងម្នាក់ កំពុងមើលរូបថតលោកយាយង៉ែត ឃុន ដែលត្រូវបានសកម្មជនកាន់ដង្ហែទាមទារឲ្យដោះលែងក្នុងទិវាសិទ្ធិមនុស្ស ១០ ធ្នូ។
ហេង ជីវ័ន
បើពុំមានអ្វីផ្លាស់ប្តូរ នៅថ្ងៃសៅរ៍ទី២៧ ខែធ្នូនេះ គឺជាថ្ងៃចូលរោងការរបស់កញ្ញា អេង សុខា ជាមួយគូដណ្តឹងជនជាតិថៃបាត់ទៅហើយ ប៉ុន្តែពេលវេលា មានការផ្លាស់ប្តូរ គ្មានអ្នកណាម្នាក់អាចស្មានដឹងជាមុនឡើយ។ ថ្ងៃរៀបមង្គលការរបស់សុខា ដែលបានព្រមព្រៀងគ្នាកំណត់យកថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូនេះត្រូវបានពន្យារពេល ដោយពុំមានពេលកំណត់ ដោយសារតែគ្រួសារនាងបានជួបគ្រោះធំ។
នៅក្នុងបន្ទប់ផ្ទះឈើបាក់បែកមួយខ្នង ដែលស្ថិតនៅជាប់របងព្រះវិហារខ្មែរអ៊ិស្លាម ក្នុងតំបន់បឹងកក់ភាគខាងជើង កូនក្រមុំម្នាក់នេះ បានអង្គុយសម្លឹងរូបថតស្ត្រីវ័យចំណាស់ម្នាក់ ដែលត្រូវជាម្ដាយរបស់នាងពោរពេញទៅដោយទុក្ខព្រួយ។ ប្រជាពលរដ្ឋនៃសហគមន៍របស់នាង បាននិយាយថា នៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូនេះ នាងនឹងត្រូវចូលរោងការជាមួយបុរសជនជាតិថៃ ប៉ុន្តែ ត្រូវបានផ្អាកទៅវិញ ដោយសារតែអវត្តមានម្ដាយរបស់នាង។
អាពាហ៍ពិពាហ៍មានតែម្តងគត់សម្រាប់ស្ត្រីស្ទើរតែទាំងអស់ ហើយមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ស្ត្រីទូទាំងពិភពលោក ជាពិសេសស្ត្រីខ្មែរ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់កញ្ញា សុខា អាយុ ២៧ ឆ្នាំ ដែលជាកូនស្រីពៅរបស់អ្នកស្រី ង៉ែត ឃុន សកម្មជនដីធ្លី ក្នុងសហគមន៍បឹងកក់ បានសម្រេចលើកពេលវេលាថ្ងៃរៀបការរបស់នាងទៅពេលក្រោយដោយមិនមានការកំណត់កាលបរិច្ឆេទច្បាស់លាស់ ខណៈនាងនិងគូដណ្ដឹង និងក្រុមគ្រួសារបានដើរកក់ភ្នួងសម្អាងការ ភ្លេងប្រពៃណីខ្មែរ ម្ហូបអាហារ និងភេសជ្ជៈរួចជាស្រេចទៅហើយនោះ។
ពិធីភ្ជាប់ពាក្យរបស់កញ្ញា អេង សុខា ជាមួយកូនកម្លោះថៃ អាប់ហាយុទ្ធ ចាន់ត្រាបា កាលពីថ្ងៃទី ៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៤។ រូបថត ឃុត សុភចរិយា
សុខា បានថ្លែងថា៖ «តើឲ្យខ្ញុំរៀបការនៅពេលនេះម្ដេចបាន បើម្ដាយរបស់ខ្ញុំ កំពុងត្រូវបានគេឃុំខ្លួនទាំងអយុត្តិធម៌ នៅក្នុងពន្ធនាគារព្រៃសបែបនេះនោះ។ ខ្ញុំមិនអាចរៀបការដោយគ្មានវត្តមានម្ដាយរបស់ខ្ញុំបានទេ។ អាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ខ្ញុំ អាចនឹងកើតឡើង នៅក្រោយពេលដែលម្ដាយរបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេផ្ដល់យុត្តិធម៌ និងដោះលែងឲ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ»។
សុខា ជាកូនស្រីពៅ នៅក្នុងគ្រួសារ ដែលមានបងប្អូនប្រុសស្រី៧នាក់។ បច្ចុប្បន្ន នាងជានិស្សិតផ្នែកគណនេយ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យន័រតុន និងជាបុគ្គលិកស្ម័គ្រចិត្តនៃក្រុមការងារពិសេសសិទ្ធិលំនៅឋាន។
កាលពីថ្ងៃទី០៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៤ សុខា បានភ្ជាប់ពាក្យជាមួយបុរសជនជាតិថៃម្នាក់ឈ្មោះ អាប់ហាយុទ្ធ ចាន់ត្រាបា (Abhayuth Chantrabha) ដែលជាបុគ្គលិកជាន់ខ្ពស់នៃអង្គការសមធម៌កម្ពុជា ដែលក្នុងគ្រានោះ មានការចូលរួមអបអរសាទរយ៉ាងកុះករ ពីប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍ដែលមានជម្លោះដីធ្លីដ៏រុំារ៉ៃនិងក្តៅគគុកមួយនេះ និងពីបណ្ដាមិត្តភក្ដិប្រុសស្រីរួមសាលា និងរួមការងាររបស់នាង។ ក្រោយពីបានភ្ជាប់ពាក្យរួច ក្រុមគ្រួសាររបស់នាង និងគូដណ្ដឹងរបស់នាង បានឯកភាពគ្នា កំណត់យកថ្ងែទី ២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០១៤ ជាថ្ងៃរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ដោយបានចាត់ចែងរៀបចំកក់តុម្ហូបការ ភ្នួងសម្អាង ភ្លេងការប្រពៃណី និងភេសជ្ជៈ ព្រមទាំងហាងផងដែរ។
ប៉ុន្តែជាអកុសល នៅថ្ងៃទី ១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០១៤ ក្រោយពីបានត្រឡប់មកពីសុំច្បាប់អនុញ្ញាត រៀបចំមង្គលការ នៅសង្កាត់ស្រះចកវិញ ម្ដាយរបស់នាង គឺអ្នកស្រី ង៉ែត ឃុន និងសកម្មជនស្ត្រីដីធ្លីក្នុងសហគមន៍បឹងកក់ចំនួន ៦ នាក់ផ្សេងទៀត ត្រូវបានកម្លាំងសន្តិសុខសណ្ដាប់សាលាខណ្ឌដូនពេញ ចាប់បញ្ជូនទៅកាន់ការិយាល័យនគរបាលចរាចរណ៍រាជធានីភ្នំពេញ ដោយចោទប្រកាន់ពីបទ «បង្កការកកស្ទះចរាចរណ៍សាធារណៈ» ខណៈគាត់បានចូលរួមគាំទ្រការតវ៉ា ជាមួយប្រជាសហគមន៍បឹងកក់របស់ពួកគាត់ ដែលទាមទារឲ្យអាជ្ញាធររាជធានីភ្នំពេញ ដោះស្រាយរៀបចំប្រព័ន្ធលូរំដោះទឹក ស្របតាមស្ដង់ដារបច្ចេកទេស គ្រាដែលជំនន់ទឹកភ្លៀង កំពុងជន់លិចចូលដល់ក្នុងផ្ទះរបស់ពួកគាត់ ដែលផ្ទះអ្នកភូមិមួយចំនួនត្រូវបានទឹកជន់លិចដល់ត្រឹមចង្កេះ។
សុខា កាន់រូបម្តាយរបស់នាងក្នុងទិវាសិទ្ធិមនុស្ស១០ធ្នូ។ រូបថត សហការី
មួយថ្ងៃបន្ទាប់មក អ្នកស្រី ង៉ែត ឃុន ដែលឆ្នាំនេះ មានអាយុ ៧៤ ឆ្នាំទៅហើយនោះព្រមទាំងសកម្មជនស្ត្រីបឹងកក់ចំនួន ៦ នាក់ផ្សេងទៀត ត្រូវបានសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បើកសវនាការយ៉ាងតក់ក្រហល់ដោយធ្វើការផ្ដន្ទាទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារក្នុងម្នាក់ៗរហូតដល់មួយឆ្នាំ និងពិន័យជាប្រាក់ចំនួនពីរលានរៀល។ ការកាត់សេចក្ដីរបស់តុលាការប្រឆាំងនឹងស្ត្រីបឹងកក់នាថ្ងៃនោះ បានរងនូវការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំង ពីបណ្ដាអង្គការសង្គមស៊ីវិល ជាតិនិងអន្តរជាតិ ព្រមទាំងពីបណ្តាប្រទេសមួយចំនួន ដោយចោទថា ការកាត់សេចក្ដីរបស់តុលាការ «ខ្វះភាពយុត្តិធម៌» និងពុំមានភ័ស្តុតាងដាក់បន្ទុកតាមផ្លូវច្បាប់ឡើយ។
ចាប់ពីពេលនោះមកកញ្ញា អេង សុខា បានចាប់ផ្ដើមចេញមុខដើរដាក់ញត្តិ សុំកិច្ចអន្តរាគមន៍ដោះលែងម្ដាយរបស់នាង និងសកម្មជនបឹងកក់មួយចំនួនទៀត ទៅកាន់ស្ថាប័នជាតិពាក់ព័ន្ធមួយចំនួន និងព្រះមហាក្សត្រ ដោយព្យាយាមបំភ្លេចនឹកគិតអំពីថ្ងៃរៀបមង្គលការរបស់ខ្លួន។
សុខា បាននិយាយថា៖ «នៅពេលនោះ ខ្ញុំបានប្រាប់គូដណ្ដឹងខ្ញុំថា អាពាហ៍ពិពាហ៍របស់យើងទំនងជាមិនអាចរៀបចំធ្វើបានតាមកាលកំណត់នោះទេ ប្រសិនបើម្ដាយរបស់ខ្ញុំ មិនត្រូវបានតុលាការសាលាឧទ្ធរណ៍ផ្ដល់ភាពយុត្តិធម៌ និងដោះលែងឲ្យមានសេរីភាពវិញទេនោះ»។
សុខា ក៏បានប្រាប់គូដណ្តឹងរបស់នាងផងដែរថា នាងនឹងចេញដើរតវ៉ាជាមួយអ្នកភូមិ រហូតដល់ម្ដាយរបស់នាងត្រូវបានដោះលែងឲ្យមានសេរីភាពឡើងវិញ ហើយក្នុងអំឡុងពេលនេះ នាងអាចនឹងត្រូវសមត្ថកិច្ចចាប់ខ្លួន ដោយចោទប្រកាន់ពីបទផ្សេងៗហើយយកទៅដាក់គុកទាំងអយុត្តិធម៌ ដូចម្ដាយរបស់នាងទៀតក៏ថាបាន។ នៅពេលសុខានិយាយប្រាប់គូដណ្តឹងជនជាតិថៃ ពីការពន្យារពេលពិធីរៀបមង្គលការ គូដណ្តឹងរបស់នាង បានឆ្លើយតបមកនាងវិញថា «វត្តមានរបស់ឪពុកម្ដាយសំខាន់ណាស់ ក្នុងថ្ងៃអាពាហ៍ពិពាហ៍របស់ពួកយើង»ហើយគាត់ក៏យល់ព្រមតាម។
ការពន្យារពេលរៀបមង្គលការនេះ បានធ្វើឲ្យកញ្ញា សុខា មានការបង់ខាតថវិកាអស់ប្រមាណជិត ១០០០ ដុល្លារ ទៅលើថ្លៃកក់ភ្នួងសម្អាងការ ភ្លេងការប្រពៃណីខ្មែរ ហាង តុម្ហូបការ និងភេសជ្ជៈផ្សេងៗជាដើម។
គូដណ្ដឹងរបស់សុខា លោក ចាន់ត្រាបា បានគាំទ្រនិងលើកទឹកចិត្តឲ្យនាងចេញតវ៉ាទាមទារឲ្យមានការដោះលែង ម្ដាយរបស់នាង និងសកម្មជនស្ត្រីបឹងកក់ផងដែរ។ គូដណ្តឹងមួយគូនេះ ហាក់បីដូចជាមានភាពចុះសម្រុងគ្នា ដោយពួកគេបានឯកភាពគ្នាថា នឹងធ្វើការពិភាក្សាគ្នាជាថ្មីម្ដងទៀត អំពីថ្ងៃរៀបមង្គលការរបស់ពួកគេ នៅពេលណាដែលម្ដាយរបស់ពួកគេត្រូវបានដោះលែង។
លោក អេង សៀង អាយុ ៨៦ ឆ្នាំ ជាឪពុករបស់សុខា ដែលមិនអាចធ្វើដំណើរទៅណាឆ្ងាយបាន ក្រៅពីដើរក្រវែលនៅជុំវិញផ្ទះនោះ បាននិយាយរៀបរាប់ទាំងអារម្មណ៍ក្ដុកក្ដួលថា សម័យណាក៏ដូចជាសម័យណាដែរ មន្ត្រីអាជ្ញាធររដ្ឋាភិបាល មិនដែលទទួលស្គាល់នូវកំហុសឆ្គងរបស់ខ្លួន ដែលបានប្រព្រឹត្តមកលើប្រជាពលរដ្ឋស្លូតត្រង់នោះទេ។ ពួកគេតែងតែយកសិទ្ធិអំណាច ដែលប្រជាពលរដ្ឋបានផ្ដល់ឲ្យមកគាបសង្កត់ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញ លើប្រជាពលរដ្ឋយ៉ាងព្រៃផ្សៃ។
លោកបានថ្លែងថា៖ «មេដឹកនាំខ្មែរក្រហម បានធ្វើបាបប្រជាពលរដ្ឋស្លាប់អស់រាប់លាននាក់ ប៉ុន្តែរហូតមកទល់ពេលនេះ នៅតែមិនសារភាពនូវកំហុសឆ្គងរបស់ខ្លួននិងព្យាយាមឆ្លើយដោះសាថា ខ្លួនមិនដឹងមន្ត្រីថ្នាក់ក្រោមមិនរាយការណ៍។ បច្ចុប្បន្ន វិវាទដីធ្លីបានធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋរាប់សែននាក់បាត់បង់ទីជម្រកនឹងក្រុមគ្រួសារ ប្ដីព្រាត់ប្រពន្ធ ប្រពន្ធព្រាត់កូនជីដូនព្រាត់ចៅ រស់នៅក្នុងគុក ឬរត់ចោលស្រុក ព្រោះតែការតវ៉ា ទាមទារភាពយុត្តិធម៌នៅក្នុងសង្គម»។
លោកថ្លែងទៀតថា៖ «អាជ្ញាធរចាប់ប្រពន្ធខ្ញុំ[ង៉ែត ឃុន]ដែលមានអាយុ៧៤ឆ្នាំហើយនោះ យកទៅដាក់គុក ដោយចោទថា បានធ្វើការតវ៉ាបិទផ្លូវបង្កភាពកកស្ទះផ្លូវសាធារណៈ ខណៈទឹកលិចចូលពេញក្នុងផ្ទះ ស្ទះលូ គ្មានកន្លែងបន្ទោបង់ គ្មានកន្លែងហូបបាយ ហើយគាត់និងអ្នកភូមិនាំគ្នាទៅតវ៉ា ទាមទារឲ្យអាជ្ញាធរដោះស្រាយធ្វើលូបង្ហូរទឹក។ ដំណោះស្រាយមិនទាន់ដោះផង មនុស្សត្រូវបានគេចាប់ដាក់គុក តើឯណាទៅយុត្តិធម៌សង្គម?»។
បុរសចំណាស់រូបនេះ បានគូសបញ្ជាក់ទៀតថា ដោយសារតែរឿងអយុត្តិធម៌នេះ ទើបធ្វើឲ្យកូនស្រីរបស់លោក បង្ខំចិត្ត ពន្យារពេលពិធីរៀបមង្គលការបើទោះជាគ្រួសារលោកបានកក់ទំនិញ កក់ភ្នួងសម្អាងការនិង ម្ហូបអាហារគេហើយក្ដី។
ជាមួយគ្នានេះ សុខាបានព្យាយាមនិយាយរៀបរាប់អំពីដំណើររឿងរ៉ាវដ៏ល្វីងជូរចត់របស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងសហគមន៍បឹងកក់ ចាប់តាំងពីអាជ្ញាធររាជធានីបានធ្វើកិច្ចសន្យាជួលដីក្នុងតំបន់នេះ ក្នុងរយៈពេល ៩៩ ឆ្នាំ ទៅឲ្យក្រុមហ៊ុនស៊ូកាគូ របស់លោក ឡាវ ម៉េងឃីនសមាជិកព្រឹទ្ធសភាគណបក្សប្រជាជន។
សុខា និយាយថា ក្រុមហ៊ុនស៊ូកាគូអ៊ីន បានធ្វើការបូមខ្សាច់ចាក់បំពេញបឹងកក់ទាំងយប់ទាំងថ្ងៃ ថែមទាំងបានបូមខ្សាច់កប់ពន្លិចលំនៅឋានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋចំនួន៧ ភូមិ នៅជុំវិញតំបន់បឹងកក់ ធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋមួយចំនួនបានស្លាប់ ដោយសារការឆក់ខ្សែភ្លើង លង់ទឹក និងមួយចំនួនទៀត ត្រូវបានសត្វពស់ចឹក ក្អែបខាំ។
ដោយប្រឈមនឹងការលំបាកខ្លាំងពេក ប្រជាពលរដ្ឋដែលជាស្ត្រីមេផ្ទះបាននាំគ្នាចេញដើរតវ៉ាទាមទាររកដំណោះស្រាយ ប៉ុន្តែរាល់ការទាមទារដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធីរបស់ពួកគាត់ មិនត្រូវបានឆ្លើយតបជាវិជ្ជមានពីអាជ្ញាធរនោះឡើយ ផ្ទុយទៅវិញពួកគាត់ ដែលចេញធ្វើការតវ៉ាស្ទើរតែទាំងអស់ ត្រូវបានកម្លាំងសន្តិសុខរបស់ក្រុមហ៊ុន ស៊ូកាគូអ៊ីន ដែលគាំទ្រដោយកម្លាំងសមត្ថកិច្ចរដ្ឋាភិបាលបានវាយបង្ក្រាបដោយដំបងឆក់ យ៉ាងហិង្សាបណ្ដាលឲ្យស្ត្រីជាច្រើនរងរបួសជាទម្ងន់។
សុខា និយាយបន្តទាំងទឹកមុខស្រងូតស្រងាត់ថា ស្ត្រីខ្លះត្រូវបានគេទាត់ធាក់រហូតដល់រលូតកូន និងខ្លះទៀតត្រូវបានចាប់ឃុំខ្លួន ដាក់ពន្ធនាគារជាដើម ដែលក្នុងនោះរួមទាំងម្ដាយរបស់នាង គឺអ្នកស្រី ង៉ែត ឃុន ក៏ត្រូវបានក្រុមសមត្ថកិច្ចវាយដំបណ្តាលឲ្យរងរបួសជាច្រើនលើកផងដែរ។
នាងបញ្ជាក់ថា៖ «ម្ដាយរបស់ខ្ញុំត្រូវបានគេវាយនឹងដំបងឆក់បែកក្បាលជាច្រើនថ្នេរ និងឆក់ឲ្យសន្លប់ជាច្រើនដង ហើយគាត់ធ្លាប់ត្រូវបានគេចាប់ដាក់គុកម្ដងរួចមកហើយកាលពីឆ្នាំ ២០១១ ជាមួយស្ត្រីបឹងកក់ ១២ នាក់ផ្សេងទៀត គ្រាដែលពួកគាត់បានទៅចូលរួមគាំទ្រការតវ៉ា ទាមទាររបស់អ្នកភូមិ ដែលចង់សង់ផ្ទះនៅលើដីចាស់របស់ពួកគេ ដែលត្រូវបានក្រុមហ៊ុនបូមខ្សាច់កប់ពន្លិច និងរឹបអូសយក ដោយគ្មានសំណង និងដំណោះស្រាយសមរម្យរហូតដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ដោយចោទប្រកាន់ទាំងអយុត្តិធម៌ថា បានប្រើហិង្សារំលោភបំពានលើអចលនទ្រព្យរបស់ក្រុមហ៊ុនឯកជន។
ជាទូទៅ ការពន្យារពេលឬក៏ការលុបចោលពិធីមង្គលការ ដែលបានកំណត់ថ្ងៃឬកក់ម្ហូបអាហារ ភ្លេងការរួចរាល់ហើយនោះ អាចថា ជាករណីកម្រមួយ ប៉ុន្តែវាអាចកើតឡើង តែក្នុងករណីដែលគូស្រករ ត្រូវបានឪពុកម្តាយខាងណាមួយ ចាប់បង្ខំឲ្យរៀបការ ហើយជិតដល់ថ្ងៃរៀបការ កូនកំលោះ ឬកូនក្រមុំ បានរត់ចោលរោងការ ឬក៏កូនកំលោះកូនក្រមុំ មានគ្រោះថ្នាក់អ្វីមួយតែប៉ុណ្ណោះ។
ចំណែកករណីរបស់កញ្ញា សុខា វិញ អាចថា ជារឿងដែលស្ទើរតែមិនដែលធ្លាប់កើតមានទាល់តែសោះ ព្រោះពន្យារពេលពិធីរៀបមង្គលការ ដោយសារតែម្តាយរបស់ខ្លួនត្រូវគេចាប់ដាក់គុកទាំង «អយុត្តិធម៌» ទៅវិញ។
យ៉ាងណាក្តី នៅពេលនេះជោគវាសនានៃពិធីរៀបមង្គលការរបស់កូនក្រមុំខ្មែរ កូនកំលោះថៃមួយគូនេះ អាចឆាប់ឬលឿន គឺវាអាស្រ័យទៅលើការសម្រេចរបស់តុលាការ ក្នុងការដោះលែងឬមិនដោះលែង ស្ត្រីជាម្តាយរបស់ពួកគេ៕
Print 
PDF
